Kuzey Kore nükleer kulüpte

Kuzey Kore nükleer kulüpte mi değil mi sorusuna cevap vermeden önce Temmuz ayında Helsinki’de yapılan NATO toplantısını bekledik. Önceki ay Singapur’da yapılan Trump-Kim Jong-un zirvesinden gözle görülür bir sonuç çıkmadığı için Helsinki’deki Trump-Putin zirvesi merakla bekleniyordu. “Kuzey Kore nükleer silahtan nasıl vazgeçirilecek” sorusuna bu toplantıdan da bir cevap çıkmadı. Ama gittikçe netleşen bir şey var: Artık Kuzey Kore nükleer kulüpte.

Japonya ve Güney Kore bu durumdan çok endişeli. Aslında bu iki ülke pedala bassa 2-3 ay içinde nükleer silah yapabilir. Bu konuda pasif duruşları sadece ABD’nin hatırı için değil. Kendileri de nükleer silah girdabına kapılmak istemiyor. Fakat bir seçim yapmak zorunda kalacaklar. Çünkü daha şimdiden sertlik yanlıları ABD gemilerinin denizden sağladığı nükleer korumaya güvenmiyor ve  Güney Kore’ye nükleer silah yerleştirilmesini istiyorlar.[1]

Japonya ise yıllardır Kuzey Kore ile yürütülen nükleer görüşme ve pazarlık sürecinin en büyük kaybedeni olarak görülüyor.[2] Nükleer silahla vurulan bu tek ülke yıllardır nükleer silahlardan arındırılmış bir dünya idealinin savunucusu idi. Şimdi hem bu idealini kaybetmeye başladı, hem yanı başında yeni bir nükleer tehdit belirdi.

Trump ise Kuzey Kore ile nükleer görüşmeleri devam ettirme işini yardımcısına havale etti. Bu görüşmelerin yıllarca süreceğini, İran örneğinden biliyoruz.[3] Sonunda bir anlaşma yapılsa bile, ABD’nin birkaç yıl sonra anlaşmadan çekilmeyeceğinin garantisi yoktur. ABD, İran’la yapılan anlaşmadan çekilirken bir utanç ve onursuzluk hissetmemiştir.

Kuzey Kore nükleer kulüpte fakat bir girdap oluştu

Japon Denizinde nükleer girdap var. Deniz çevresindeki ülkelerden Kuzey Kore lideri Kim Jong-un görünür gelecekte gerçek bir seçime girmeyecek, belki 30-40 sene daha yönetimde olacak. ABD’de ise 2.5 sene sonra başkanlık seçimleri var ve Trump’a lazım olan şey, reklamını yapabileceği kısa vadeli bir başarı. Çıkar ibresi bu ikilinin anlaşmasından yana. İşte bu yüzden nükleer girdap büyüyecektir.

Kim Jong-un göstermelik bir kaç taviz ile Trump’a çok iyi seçim malzemesi sağlayabilir. Karşılığında Trump, Kuzey Kore’nin nükleer kulüpteki yerini pekiştirir. Mevcut gidişat böyle değil mi, uzun menzilli füzeler test edilirken Japonya’nın üstünden geçirildi, buna karşılık verildiğini duyan var mı?

Şunu söylüyoruz: Kuzey Kore’nin nükleer silah edinmesine ve uzun menzilli füzeler geliştirmesine ABD göz yumdu, daha önce de bu görüşümü yazmıştım, istese engelleyebilirdi. Kuzey Kore’nin nükleer kulübe girmesi Güney Kore ve Japonya’yı, ABD’ye daha fazla mahkum hale getirdi. Peki ya Korelerin birleşme çabasına ne oldu?

Güney ve Kuzey Korelerin birleşmesini diğer ülkeler hiç bir zaman istemedi. Buna rağmen birleşme ihtimali hep vardı. Şimdi ise birleşmek demek Güney Kore’nin Kuzey’e teslim olması demek olacaktır. Güney Kore bunu kabul etmeyecektir. Böylece, Kuzeyin nükleer silah sahibi olması, birleşmeyi engelleyen en güçlü faktör olarak belirmiştir.

Ustalığı görebildik mi? Hem Korelerin birleşmesi engellenmiş oldu, hem bölge ülkeleri daha bağımlı hale getirildi, hem seçim için reklam malzemesi sağlandı. Trump için bu bölgedeki mutluluk sebepleri artıyor.

Tek problem Güney Kore ve Japonya’da nükleer silah politikasının değişmesi gerektiğini savunan akımların güçleniyor olması. Kuzey Kore nükleer kulüpte ise bunu dengelemek için (ABD’ye güvenmek yerine) kendi imkanlarını geliştirmek gerektiğine inanan görüş yakında bu ülkelerin devlet politikası olabilir. Böyle bir gelişmenin bölge dışına taşan etkileri de olur.

Trump’ın güvenilmez biri oluşu bu ülkeleri yeni arayışlar içine sokacaktır. Ne yazık ki Japon Denizi etrafındaki bu üç ülkenin geleceği için iyimser olamıyoruz. Bu denizde nükleer girdap güçleniyor.

 

[1] Hans M. Kristensen & Robert S. Norris (2017) A history of US nuclear weapons in South Korea, Bulletin of the Atomic Scientists, 73:6, 349-357, DOI: 10.1080/00963402.2017.1388656

[2] Masako Toki (2018) After the Trump-Kim summit: Where does Japan go from here?, Bulletin of the Atomic Scientists

[3] Duyeon Kim (2018) Kim Jong-un’s long game, Bulletin of the Atomic Scientists

Sevebilirsin...

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir